Léon
Houyoux
Niet zozeer het onderwerp weergeven, maar de lucht eromheen, het licht dat erdoorheen gaat.
Chronologie
in beeld.
Een tocht door het oeuvre per periode, van de Academie tot het Rood Klooster, van oorlogswerken tot de Houyoux-postzegels.
Geboorte, opleiding en Academie
Léon Jean Jacques Houyoux wordt op 24 november 1856 in Brussel geboren. Al vroeg raakt hij vertrouwd met de natuur en pas op negentienjarige leeftijd schrijft hij zich in voor avondlessen schilderkunst aan de Brusselse Academie. Vervolgens volgt hij tussen 1877 en 1879 les bij Jean François Portaels aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Brussel, naast Fernand Khnopff, James Ensor en François Halkett. In 1878-1879 behaalt hij de eerste plaats in schilderkunst, vóór Khnopff en Ensor.
Reizen en ontdekkingen
Zijn parcours brengt hem in 1879 naar München en Parijs, waar hij het impressionisme ontdekt dat zijn hele oeuvre zal beïnvloeden. Daarna vervolmaakt hij zich in Nederland, Londen, Schotland, Dresden en Berlijn, voor hij zich in 1885 definitief in Brussel vestigt. Deze reizen voeden zijn aandacht voor atmosferen, landschappen, gefilterd licht en de gevoelige variaties van het motief.
L’Essor, Khnopff en Parijse erkenning
Léon debuteert in 1881 op het Brusselse Salon Triennal en sluit zich aan bij de kunstenaarskring L’Essor, waar hij tot 1888 exposeert. Fernand Khnopff maakt voor zijn huis een plafondschildering, La Peinture, la Musique et la Poésie, die uiteindelijk in zijn atelier in het Rood Klooster terechtkomt. In 1896 wordt Léon lid van de Société Nationale des Beaux-Arts in Parijs en wint hij een gouden medaille voor een naakt in openlucht, Sous la Feuillée.
Tentoonstellingen en vestiging in het Rood Klooster
In 1904 exposeert hij in de Belgische afdeling van de Wereldtentoonstelling in Saint-Louis. In 1908 neemt hij deel aan de internationale tentoonstelling voor schone kunsten in Brugge en vestigt hij zich in Oudergem, in het Rood Klooster. Meer dan twintig jaar lang bewoont hij het huisje met het rode dak tegenover het Kunstencentrum en schildert hij het Zoniënwoud met een techniek van wazige, luministische toetsen.
Oorlog en hulpverlening
Tijdens de Eerste Wereldoorlog schildert Léon Secours d’hiver, een werk dat wordt bewaard in de raadzaal van het gemeentehuis van Oudergem. Het stelt een bevoorradingsepisode voor door de American Commission for Relief in Belgium tijdens de Duitse bezetting. Bij gebrek aan doeken schildert hij ook op meelzakken die bij deze giften werden ontvangen.
De Houyoux-postzegels
In 1922 geeft de Belgische post de Houyoux-postzegelreeks uit met de beeltenis van koning Albert I, ontworpen door Léon. De eerste zegel verschijnt op 21 juli 1922. Dit type blijft in omloop tot 1930, waarna het wordt vervangen door een heraldische leeuw. In 1927 verschijnt ook een drietalige Houyoux-postkaart in het Frans, Nederlands en Duits.
Laatste jaren en herinnering
Léon Houyoux exposeert tot 1936 in de Cercle Artistique et Littéraire. Hij overlijdt op 10 oktober 1940 in het Rood Klooster en wordt begraven op het kerkhof van Oudergem. Zijn oeuvre, vaak luministisch genoemd, behoudt een contemplatieve benadering van het landschap en intieme, zachte en gracieuze tonen. Zijn naakten en portretten benadrukken de intensiteit van kleuren, contrasten en licht nog meer dan de onderwerpen zelf.
